Size does matter

Afgelopen zaterdag bezocht ik in de Kunsthal een tentoonstelling met hyperrealistische sculpturen. Om er oog in oog te staan met fascinerende beelden die griezelig levensecht waren, waar het vakmanschap vanaf droop. Vooral de beelden van de Australiër Sam Jinks raakten me. Een oude vrouw die een baby in haar armen droeg. De vrouw heeft haar ogen gesloten terwijl de baby de zijne of hare opent en (voor het eerst?) de wereld inkijkt. Of een knielende naakte vrouw, met haar handen ineengevouwen voor zich. In zichzelf gekeerd en afwezig. Maar tegelijkertijd zo aanwezig in de ruimte dat ik niet anders kan dan om haar heen cirkelen om me te vergapen aan haar gebogen rug, haar ineengevouwen handen en de aderen doorschemerend onder haar gladde huid. In de zekere veronderstelling dat ze zo direct haar ogen zal openen en uit haar overpeinzing op zal staan.  

De knielende vrouw van Jinks is fascinerend echt. Je gelooft je ogen niet. Terwijl het evident is dat ze het niet is. Niet vanwege het bordje dat ernaast hangt en je vertelt dat je naar een siliconen sculptuur uit 2015 kijkt. Nee, het is vooral het formaat dat mij overtuigt dat de vrouw niet echt is. Ze is namelijk veel te klein om echt te zijn en zou rechtopstaand waarschijnlijk de een meter twintig niet eens halen. Wat me onmiddellijk deed denken aan mijn beeldhouwles van diezelfde morgen. 

We hadden het over het beste formaat om levensechtheid te suggereren. En dat is volgens mijn leraar niet de werkelijke lengte van het model, maar zo’n beetje twee derde of vier vijfde daarvan. Wanneer je iemand groter uitbeeldt wordt het volgens hem vaak te grof en geabstraheerd, terwijl je als je je model iets kleiner weergeeft sneller de essentie van iemand pakt. En de toeschouwer in staat stelt het beeld aan te kunnen. In de Kunsthal vergeleek ik de baby van Jinks (ook kleiner dan levensecht) met een vijf meter lange baby van Ron Mueck en ik kon niet anders dan mijn leraar gelijk geven. Size does matter! Klein werkt soms beter dan groot.  

In mijn werk is dit niet anders. Als we beleidsplannen uitwerken om problemen in de samenleving aan te pakken wordt ook ons gevraagd de problemen zo te omschrijven dat ze levensecht zijn, dat anderen begrijpen wat we bedoelen en geloven dat het is zoals we zeggen dat het is. Daarbij kunnen we de problemen uitvergroten of ze klein maken. Waarbij het ook mijn ervaring is dat uitvergroten vaak niet zo goed werkt, omdat je dan mensen overrompelt met een situatie waar ze geen handelingsperspectief meer in kunnen zien. Vooral bij milieuproblemen zie je dat. Die worden soms zo beschreven dat iedere actie om er wat aan te doen wegvalt tegen het probleem. Terwijl mensen vaak pas in beweging komen als ze zichzelf in de problemen herkennen. En daarvoor moet je ze vaak wat kleiner maken, persoonlijker, zodat de uitdagingen waar de wereld mee worstelt een menselijke maat krijgen. Of liefst iets kleiner. Zodat mensen denken ertegen opgewassen te zijn. Een noodzakelijke voorwaarde voor verandering. 

© Martin Lok (16 april 2018)


Gegevens kunstwerk
Naam: Untitled (Kneeling Woman)
Maker: Sam Jinks    
Wanneer is het gemaakt: 2015
Materiaal: Siliconen, hars, pigment, mensenhaar
Waar te vinden: Kunsthal Rotterdam (alleen tijdens de tentoonstelling Hyperrealisme Sculptuur)

 Deze column is ook gepubliceerd op de Intranet-site van de ministeries van Economische Zaken & Klimaat en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.