Kunst maakt beter

Het leuke van kunst vind ik dat het je helpt te verdwalen. Zoals bij dit schilderij van de Franse schilder Claude Lorrain. Hoe langer je ernaar kijkt des te verder raak je van huis. Eerst zie je een landschap met bomen, een rivier en bergen, met een man, drie vrouwen en wat koeien. Alles lieflijk en sereen. En als je wat langer kijkt zie je geiten op de voorgrond en wat bootjes in de verte. Maar wat de man en de vrouwen nou precies doen blijft onduidelijk. Het is kunst op zijn best, waarvan je enorm kunt genieten zonder dat de boodschap duidelijk is.

Lorrain schilderde veel van dit soort taferelen, die meestal een klassiek thema verbeelden. Zo ook hier,waar hij verhaalt hoe de dochters van de zonnegod Helios stad en land aflopen om hun broer Phaeton te vinden. Zonder resultaat overigens, omdat deze een ommetje in Apollo’s zonnewagen met de dood had bekocht.

Juist omdat je er zo in kunt verdwalen vind ik het een prachtig schilderij. Want daardoor vergeet je even alles om je heen; de andere mensen die door het museum schuifelen of de drukte van het bestaan. Zelfs voor de pijn in je leven biedt dit schilderij volgens het museumwaar het hangt in ieder geval een prima remedie. Daarom kun je het sinds een paar weken op doktersrecept komen bekijken, net als de andere kunst die dit museum bezit.

Volgens de doctoren die deze behandelingen voorschrijven helpt kunst je om “aan je pijn te ontsnappen”. Iets dat de directeur van het Montreal Museum of Fine Art beaamt (al is zij natuurlijk de spreekwoordelijke slager die haar eigen vlees verkoopt): “we weten dat kunst hersenactiviteit stimuleert en je welbevinden versterkt”. Daarom kunnen 50 patiënten het komend jaar gratis het museum bezoeken.

Een mooi initiatief dat mij in zekere zin doet denken aan mijn eigen ‘experiment’, waarbij ook ik via mijn columns op de intranet-website van de ministeries van LNV en EZK geregeld een dosis kunst injecteer in het ministeriële apparaat. Om de hersenactiviteit van mijn collega’s te prikkelen en het ambtelijk welbevinden hopelijk te versterken.

Mijn experiment begon ruim vijf jaar terug met Mondriaan’s VictorBoogie Woogie en bracht sindsdien tientallen odes aan een uitgelezen gezelschap van kunstenaars en hun werken. Steeds met het doel om even met een andere blik naar ons werk te kijken. Om met kunst als spiegel even aan de alledaagsheid (of de pijn) van het ambtelijke vakmanschap te ontsnappen. Om ons met kunst (nog) beter te maken.

Ik kreeg vaak positieve reacties en werd zelfs een enkele keer direct door een directeur-generaal over de inhoud van mijn schrijverij gebeld. Reacties die mij steeds weer de energie en inspiratie gaven om door te schrijven.

Maar aan alles komt een eind.Zo ook aan mijn kunstinjecties. Want dit is mijn laatste column op intranet. Vanaf januari werk ik elders en zal ik niet meer vanaf dezelfde plaats reflecteren. Wat niet wil zeggen dat kunst niet langer heilzaam is voor mijn ambtelijke ex-collega’s. Maar gelukkig is het ook zonder doktersrecept ruimschoots verkrijgbaar. Ze kunnen zichzelf altijd een kuurtje voorschrijven.

© Martin Lok (10 december 2018)


Gegevens kunstwerk
Maker: Claude Lorrain (Chamagne, circa 1600 – Rome, 23 november 1682)
Naam: Dochters van Helios zoeken de verloren Phaeton
Wanneer is het gemaakt: 1658
Materiaal: Olieverf op doek
Waar te vinden: Montreal Museum of Fine Art

Deze column is ook gepubliceerd op de Intranet-site van de ministeries van Economische Zaken & Klimaat en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit


                        

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.