Een groenteboer uit Waddinxveen

Toen Giuseppe Arcimboldo de opdracht kreeg om keizer Rudolf II te portretteren schilderde hij een complete groentestal bij elkaar. Hij bouwde zo een uiterst humoristische beeltenis op van deze leider van het Heilige Roomse Rijk, al was dat zeker niet als grap bedoeld. Arcimboldo betoonde de keizer juist alle eer door hem en zijn heerschappij in perfecte balans met de natuur uit te beelden.

Met al die peren, kalebassen, appels, kersen, druiven, artisjokken, peultjes, uien, maiskolven, moerbeien, kolen, kastanjes, vijgen, olijven, granaatappels, pruimen, olijven en pompoenen ziet Rudolf II er uiterst veganistisch uit. Al zal hij als keizer vast heel wat meer vlees, wild en gevogelte hebben verorberd dan Arcimboldo’s portret doet vermoeden. Maar desalniettemin vind ik dit portret een mooi plaatje voor vandaag. Het is immers wereldvoedseldag. En een beetje bijzondere ook, omdat de landbouwministers van de G7 vandaag voor het eerst in de geschiedenis van wereldvoedseldag door de Paus zullen worden bijgepraat over voedselveiligheid, ontwikkeling en migratie. Na klimaat heeft de Heilige Stoel nu blijkbaar ook een voedselboodschap.

Of wij als tweede landbouwnatie ter wereld bij dit Pauselijke praatje zijn weet ik niet. Wat ik wel weet is dat het vorige week in Nederland al een beetje wereldvoedselweek was. De catering op mijn Ministerie had zich extra uitgesloofd en er vonden verschillende voedselbijeenkomsten plaats, waaronder een sessie over de ‘echte’ prijs van voedsel. Eén van de sprekers was Volkert Engelsman (CEO Eosta), een ‘doodnormale groenteboer uit Waddinxveen’, die vorige week door Trouw werd gelauwerd als meest duurzame Nederlander van 2017. Hij heeft die positie volgens de jury verdiend met zijn radicale visie op de economie en zijn inzet om binnen de gehele voedselketen ‘winst’ en ‘kosten’ te herdefiniëren. Zo berekent Engelsman van biologische én gangbare appels en avocado’s bijvoorbeeld ook de kosten van het verlies aan bodemvruchtbaarheid en communiceert die kosten naar zijn klanten. Met als uiteindelijke boodschap dat biologisch fruit niet duur is maar gangbaar fruit te goedkoop.

In Trouw’s Duurzame 100 was ‘voedsel’ overigens de grote winnaar. De Vegetarische Slager stond op twee, en in de ranglijst stonden dit jaar ruim twee keer zoveel voedsel- als energie-experts. Daarmee maakt Trouw een opvallend andere keuze dan de opstellers van het regeerakkoord, waarin ‘energie’ ruim vier keer vaker voorkomt dan ‘voedsel’. Die relatieve voorliefde voor energie in het regeerakkoord is denk ik niet zo zeer een uiting dat de politiek energie vier keer belangrijker vindt dan voedsel, maar eerder een indicatie dat we bij energie al veel concreter weten wat we moeten doen. Energie is een stuk instrumenteerbaarder zal ik maar zeggen. Maar er komt wel weer een minister voor voedsel of landbouw. Met de opdracht (denk ik dan) om voedselveiligheid net zo concreet te gaan maken als klimaat en energie. Misschien dat zij of hij om te beginnen eens kan gaan buurten in Waddinxveen. En zich kan laten vereeuwigen in Arcimboldo-stijl, om zo een artistiek statement af te geven dat er zonder balans met de natuur geen voedselveiligheid (of goede voedselminister) is.

 

© Martin Lok (16 november 2017)


Gegevens kunstwerk
Naam: Vertumus 
Maker: Giuseppe Arcimboldo (Milaan, ca. 1527 - 11 juli 1593) 
Wanneer is het gemaakt: 1590–1591
Materiaal: olieverf op paneel
Formaat: 70 cm x 58 cm
Waar te vinden: Kasteel SkoKloster, Zweden

Deze column is ook gepubliceerd op de Intranet-site van het ministerie van Economische Zaken

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.