Schuchter

Ze hangt in vrijwel alle grote musea ter wereld met portretten die onmiddellijk herkenbaar zijn. Schuchtere pubers, jonge soldaten of pas bevallen moeders kijken je aan, met een blik waar de onzekerheid vanaf spat. Alsof ze niet alleen twijfelen over de houding die ze zullen aannemen maar ook of ze überhaupt wel gefotografeerd willen worden.

Maar hoe onzeker de jongens en meisjes voor haar lens ook zijn, Rineke Dijkstra is dat zelf niet. Integendeel. Ze gaat bij haar portretten recht op haar doel af, waarbij ze altijd wel de tijd neemt om alles goed tot haar door te laten dringen. Omdat ze weet dat ze alleen iets moois kan opbouwen door ergens langer aan te werken, zo las afgelopen week ik in een interview met haar. Omdat de puzzelstukjes dan uiteindelijk in elkaar vallen.

Het interview stond in de krant omdat Dijkstra als eerste Nederlandse fotografe ‘s wereld grootste fotografieprijs wint, de Hasselblad Award. Een terecht eerbetoon aan een hedendaagse fotografe die je met haar iconische portretfoto’s bij de kladden grijpt. Persoonlijk ben ik vooral een fan van haar strandfoto’s, waarin ze nog meer dan in haar andere portretten de menselijke onzekerheid weet vast te leggen. Ze staan er vaak wat bedremmeld bij, de jongens en meisjes die ze aan het strand fotografeert. In badpak, bikini of zwembroek, of gewoon in short of onderbroek. Met de weidsheid van de zee achter zich kijken ze de ongerijmdheid van de lens in. Gevangen in het vakmanschap van Dijkstra.

O, wat had ik graag gezien dat Dijkstra een dezer dagen van een van de grote landelijke kranten de opdracht had gekregen om opnieuw onzekerheid in celluloid te vangen. Maar dan niet die van pubers of adolescenten, maar van iedereen die twijfelt, dubt of schroomt. Het had een uitgebreide reportage kunnen worden, gegeven de miljoenen twijfelaars die vandaag de dag twijfelen over hun politieke keuze. Want sla de krant maar open, zo vlak voor de verkiezingen lijkt het grootste deel van ons land te zweven, weifelen en dralen. Als pubers voor Dijkstra’s lens.

Maar nu we nog minder dan 48 uur te gaan hebben tot de verkiezingen ben ik bang dat die rapportage er helaas niet inzit. Toch geef ik het nog niet op, want wat niet is kan nog komen. Al was het maar omdat de nadagen van de verkiezingen waarschijnlijk ongekend lang gaan duren. En als we zoals verwacht een trage formatie voor de boeg hebben, is het maar de vraag of we voor de zomer een nieuw kabinet hebben. Wat dan zeker een goede kans biedt voor een nieuwe strandserie van Dijkstra. Want als er straks zo lang geformeerd wordt hebben krijgt de ambtenarij een relaxte zomer en alle tijd voor het strand. Ik kijk er stiekem wel naar uit, naar die zomer. En naar die foto’s van schuchtere, badende ambtenaren.

© Martin Lok (13 maart 2017)


Gegevens kunstwerk
Naam: Foto's uit de Strandserie
Maker: Rineke Dijkstra (2 juni 1959) 
Wanneer is het gemaakt: vanaf 1992 
Materiaal: foto

Deze column is ook gepubliceerd op de Intranet-site van het ministerie van Economische Zaken.

Share...Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on LinkedInEmail this to someonePin on Pinterest

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *