Ouwe koeien en jonge ambtenaren

Anton Mauve schilderde in 1858 bij Oosterbeek een oer-Hollands tafereeltje. Een paar bonkige koeien langs de sloot, met een knotwilg, een verdwaald geitje en een majestueuze wolkenlucht. Ouwe koeien lijken het me, gezien die wat knokige achterhanden, maar of ze echt oud zijn weet ik niet, want een koeienkenner ben ik niet. Wat ik wel weet is dat als Mauve zijn koeien vandaag de dag zou schilderen ze een stuk jonger zouden zijn geweest. Want tegenwoordig is het godsonmogelijk geworden om nog oude koeien aan de sloot treffen, omdat ze er domweg niet meer zijn. De gemiddelde koe leeft immers anno 2017 vijf of hooguit zes jaar, terwijl koeien makkelijk zo’n vijftien tot twintig jaar oud kunnen worden. Maar hoe ouder de koe des te minder de melk en des te groter de gebreken. Dus lang voordat een koe op leeftijd komt zijn het haar nakomelingen die aan de slootkant staan te grazen (als ze geluk hebben dan) en is ze zelf in de vorm van wat biefstuk en gehaktballen verorberd.

Nu kun je tegen deze praktijk ethisch gezien de nodige bezwaren hebben, maar ook in milieu-opzicht valt er wel wat op af te dingen. Een koe heeft namelijk een jaar of wat nodig om productief te worden, met als gevolg dat een hedendaagse koe met moeite zo’n drie à vier jaar ‘in bedrijf’ is. Wat ertoe leidt dat de BV Nederland om alle melk en vlees te produceren die we zo graag exporteren zo’n slordige 4 miljoen koeien heeft rondlopen, die samen een behoorlijke hoeveelheid problematische vlaai weten te produceren. Als koeien langer zouden leven, zouden ze ook langer productief zijn en kan die koeienstapel dus een stuk kleiner zijn. Zelfs als je incalculeert dat ouwe koeien minder productief zijn kan een kind snel uitrekenen dat het over het geheel genomen een beter plaatje voor mens, koe en milieu oplevert. Als je die drie zaken althans allemaal even belangrijk vindt.

Misschien lijkt dit allemaal wat vrijelijk gemijmer bij een oer-Hollands tafereeltje van Anton Mauve, maar ik hoorde een paar weken geleden dat levensduurverlening bij koeien echt een serieuze beleidsoptie is waaraan gerekend wordt. En dat lijkt me ook goed ook. Waarbij er overigens een dikke kans is dat de rekenaars zelf nou niet echt bij de jonkies horen, maar juist wat meer op leeftijd zijn. Want bij ambtenaren is het namelijk precies andersom dan bij koeien: die worden steeds ouder. En zoals het tegenwoordig voor een koe godsonmogelijk is geworden om een jaar of zeven of acht te worden, komen hedendaagse twintigers bij sommige Ministeries niet meer aan de slag. Bij het landbouw-directoraat van Economische Zaken lijkt de deur voor hen inmiddels hermetisch gesloten, wat natuurlijk op langere termijn net zo inefficiënt is als een koe die maar drie jaar productief mag zijn. Het lijkt mij dan ook goed als er snel wat rekenaars serieus het hoofd buigen over een nieuwe beleidsmaatregel: verjonging van het ambtenarenkorps.

© Martin Lok (23 april 2017)


Gegevens kunstwerk
Naam: Koeien aan een Poel bij Oosterbeek
Maker: Anthonij (Anton) Mauve (Zaandam, 18 september 1838 – Arnhem, 5 februari 1888)  
Wanneer is het gemaakt: 1858 
Formaat: 105 x 130 cm 
Materiaal: olieverf op doek
Waar te vinden: Museum Arnhem

Deze column is ook gepubliceerd op de Intranet-site van het ministerie van Economische Zaken.

Share...Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on LinkedInEmail this to someonePin on Pinterest

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *