Het Ministerie

Zo’n twintig jaar geleden was ik gegrepen door Het Bureau. Ik verslond deze romancyclus van Han Voskuil en dompelde mijzelf onder in het kantoorleven van de jaren vijftig tot tachtig.  

Ik had Het Bureau gekocht vanwege het prachtige omslagontwerp van Gerrit Noordzij. Zijn gestileerde uitbeelding van een neoclassicistisch kantoor straalde een uitnodigende eenvoud en overzichtelijkheid uit. Een haast onvoorstelbare staat van rust die – zo merkte ik toen ik aan het lezen was – door Voskuil onnavolgbaar en zeer herkenbaar beschreven was. Ik vond het met veel ironie beschreven kantoorleven dan ook verdomd veel lijken op dat van het ministerie van VROM waar ik in die dagen werkte. 

Inmiddels is er veel veranderd. Ik ben al weer jaren weg bij VROM en mijn huidige flexomgeving lijkt in niets op die van Het Bureau. De hiërarchische verhoudingen zijn totaal veranderd en de jachtigheid van vandaag de dag zou Maarten Koning, de hoofdpersoon van Het Bureau, ongetwijfeld gek hebben gemaakt. Al komt ook het tegenovergestelde voor. 

Soms straalt juist onze tijd een rust uit waar zelfs Maarten Koning bij in slaap zou vallen. Terwijl de kabinetsformatie in 1958 slechts tien dagen duurde, sleept die van vandaag de dag al 195 dagen voort. Met als gevolg dat wij als ambtenaren al ruim een half jaar in een onzekere tussentijd verkeren.  

Heel af en toe hoor je wat gefluister over wat de toekomst misschien brengen gaat. Gefluister over verdere bezuinigingen of mogelijke beleidswijzigingen. Of over ministeriële herindelingen, op dit moment misschien wel het meest geliefde onderwerp bij de koffieautomaten. Er zou weleens een Ministerie van Klimaat & Energie kunnen komen, of een van Landbouw & Landschap. Of zelfs, wie zal het zeggen, een Ministerie van Duurzaamheid.  

Ik kan er, om eerlijk te zijn, niet koud of warm van worden, maar moet bij iedere speculatie denken aan het telefoongesprek dat ik zo’n twintig jaar geleden met mijn oma voerde. Nadat ik haar verteld had dat ik bij VROM wegging en een nieuwe baan had, reageerde zij ontzet. “Een nieuwe baan, Martin? Nee, dat kan niet”, zei ze, “je kan geen ontslag nemen. Je werkt op Het Ministerie!” Ik vertelde haar dat ik een nieuwe baan had gekregen bij Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en dus mijn andere baan had opgezegd. Waarna ze resoluut antwoordde “O, je blijft bij Het Ministerie, dan is het goed”. Ik kon niet anders dan glimlachen en was trots op mijn oma. Want ze had me toch maar mooi terecht gewezen. Het maakte voor haar geen bal uit of ik nou voor het ene of voor het andere ministerie werkte. Zolang ik maar voor Het Ministerie werkte. En gelijk had ze.  

Met zulke wijze lessen is het leven eigenlijk enorm overzichtelijk. Net zo overzichtelijk als dat van Maarten Koning. Ook in een onzekere tussentijd. Een onvoorstelbare staat van rust.  

© Martin Lok, 25 september 2017


Gegevens kunstwerk
Naam: Meneer Beerta. Het Bureau I
Auteur: Johannes Jacobus (Han) Voskuil (Den Haag, 1 juli 1926 – Amsterdam, 1 mei 2008)
Omslagontwerp: Gerrit Noordzij
Wanneer is het gemaakt: 1996 
Uitgever: Van Oorschot

 

Share...Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on LinkedInEmail this to someonePin on Pinterest

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *