Een bezinningsplek voor vergankelijkheid

Jaren geleden kwam er een nieuwe speler in mijn squashteam. Terwijl we kennismaakten kregen we het vanzelfsprekend ook over onze banen. Hij werkte in een familiebedrijf met wortels om trots op te zijn. “Wij zijn ongeveer gelijk met de VOC opgericht,” zo vertelde hij me, “en we zitten in dezelfde branche, met dat verschil dat wij nog steeds bestaan”. Een mooie binnenkomer die indruk maakte en suggereerde dat sommige bedrijven een eeuwig leven hebben.

Dat dat eeuwige leven echter eerder uitzondering dan regel is werd me afgelopen vakantie weer eens duidelijk. Mijn lief en ik bezochten ten Noorden van Manchester de Rivington Terraced Gardens. Ooit prachtige tuinen die ongeveer een eeuw geleden zijn aangelegd door de schatrijke Lord Leverhulme, een van de oprichters van de firma Lever Brothers en dankzij zeep uit palmolie een van de rijkste mensen van Engeland. Lord Leverhulme liet op een steile helling door tuinarchitect Mawson (die ook de tuinen van het Haagse Vredespaleis heeft ontworpen) een sprookjesachtige tuin aanleggen, vol Japanse en Chinese pagodes, klaterende watervallen en schitterende bakstenen bouwwerken. Een tuin die in zijn hoogtijdagen een streling voor het oog moet zijn geweest, maar die nu zo vervallen is als het Forum Romanum in Rome. Door de tuinen ronddwalend werd ik in alle verbrokkelde hoeken en gaten steeds weer met mijn neus op de feiten gedrukt: eeuwig leven is niemand of niets gegeven. Niet alleen mensen zijn tijdelijke passanten, ook hun bouwwerken zijn dat, net als opgebouwde rijkdommen of bedrijven.

Natuurlijk is het zo dat Lord Leverhulmes tuin weliswaar op sterven na dood is maar zijn bedrijf (nog) niet. Het leeft immers sinds een fusie in 1930 met het Nederlandse Margarine Unie nog steeds voort als Unilever en is wereldwijd een bekend en succesvol bedrijf. Maar dat is zo’n tachtig jaar na die fusie eigenlijk best verwonderlijk. Het gemiddelde grote bedrijf legt immers na zo’n veertig tot vijftig jaar het loodje, en kleinere bedrijven halen over het algemeen ternauwernood de leeftijd waarop wij mensen volwassen zijn. In het licht van die statistieken zou je dus eerder verwachten dat het bedrijf van Lord Leverhulme er tegenwoordig net zo uit zou zien als zijn vervallen tuinen. Die zo bekeken eigenlijk een prachtige bezinningsplek zijn om de vergankelijkheid te voelen. Maar als je die vergankelijkheid daar wil voelen moet je snel zijn. De verwaarloosde tuinen van Lord Leverhulme worden momenteel met een forse bijdrage van de Engelse loterij in ere hersteld. Wat ik aan de ene kant mooi vind, omdat het me prachtig lijkt om straks weer door die glorieuze tuinen van weleer te kunnen dwalen. Maar ik vind het ook jammer, omdat verval bij het leven hoort en iedere plek waar je dat kunt voelen bijzonder is.

 

© Martin Lok, 4 september 2017


Gegevens kunstwerk
Naam: Rivington Terraced Gardens
Maker: Thomas Hayton Mawson (5 May 1861 – 14 November 1933)
Wanneer is het gemaakt: 1902 - 1922 
Formaat: 180.000 m2
Waar te vinden: Rivington, United Kingdom

 

Share...Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on LinkedInEmail this to someonePin on Pinterest

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *